Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2045 được ban hành kèm theo Nghị quyết số 10/NQ-CP năm 2022 của Chính phủ đã xác định rõ vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành trong việc tổ chức thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ về công tác dân tộc. Việc triển khai hiệu quả Chiến lược không chỉ góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số mà còn là giải pháp căn cơ, lâu dài nhằm thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.

Theo Chiến lược, Ủy ban Dân tộc giữ vai trò nòng cốt trong việc chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành xây dựng Chương trình hành động thực hiện Chiến lược công tác dân tộc; bảo đảm lồng ghép các mục tiêu về dân tộc với Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 10 năm, kế hoạch 5 năm và hằng năm của Trung ương và địa phương. Đây là cơ sở quan trọng để các chính sách giảm nghèo, hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm cho đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai đồng bộ, tránh chồng chéo, manh mún. Đồng thời, Ủy ban Dân tộc có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra và tổng hợp tình hình thực hiện Chiến lược, định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ, qua đó kịp thời điều chỉnh các giải pháp giảm nghèo phù hợp với thực tiễn từng vùng.

Bên cạnh đó, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ theo chức năng, nhiệm vụ được giao có trách nhiệm tổ chức triển khai các nội dung của Chiến lược công tác dân tộc trong phạm vi quản lý, đồng thời đề xuất các chương trình, đề án, nhiệm vụ cụ thể để đưa vào Chương trình hành động thực hiện Chiến lược. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành với Ủy ban Dân tộc giúp các chính sách về giáo dục, y tế, lao động – việc làm, an sinh xã hội được triển khai thống nhất, góp phần tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, việc bố trí kinh phí thực hiện Chiến lược từ ngân sách nhà nước theo quy định của Bộ Tài chính là điều kiện quan trọng để các chương trình giảm nghèo được thực hiện hiệu quả, đúng mục tiêu.

Ở cấp địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tổ chức triển khai Chiến lược công tác dân tộc trên địa bàn quản lý. Thông qua việc tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ và Nhân dân về công tác dân tộc, các địa phương đã từng bước phát huy nội lực của đồng bào dân tộc thiểu số, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, vươn lên thoát nghèo. Việc lồng ghép các chương trình, dự án giảm nghèo với Chiến lược công tác dân tộc giúp nguồn lực được sử dụng hiệu quả, tập trung vào các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.

Đồng thời, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội thực hiện vai trò giám sát, phản biện xã hội trong quá trình triển khai Chiến lược công tác dân tộc. Hoạt động giám sát góp phần bảo đảm các chính sách giảm nghèo được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng; kịp thời phát hiện những bất cập để kiến nghị điều chỉnh, nâng cao hiệu quả thực hiện.

Có thể khẳng định, việc phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021–2030 đã tạo nền tảng vững chắc cho công tác giảm nghèo bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các chính sách hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho đồng bào dân tộc thiểu số sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau” trong tiến trình phát triển đất nước.

Hà Vy