Người dân thay đổi tư duy sản xuất đã góp phần thực hiện tốt chỉ tiêu giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới; tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn gần 13%, xã đã hoàn thành 8/19 chỉ tiêu nông thôn mới. Đó là lời chia sẻ của ông Phạm Tiến Lâm – Chủ tịch UBND xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai.

Được biết, trước đây, đồng bào vùng cao ở Púng Luông chủ yếu canh tác một vụ theo tập quán truyền thống với lúa nương, lúa nước, năng suất nông sản phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết nên thường thấp. Trong chăn nuôi, bà con vẫn duy trì hình thức thả rông tự nhiên, vì vậy mỗi khi rét đậm, rét hại, đàn gia súc dễ bị chết, gây thiệt hại lớn về kinh tế. Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún khiến hiệu quả không cao, đời sống của nhiều hộ còn khó khăn, thiếu thốn quanh năm.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của chính quyền địa phương cùng với việc triển khai đồng bộ và hiệu quả các chương trình khuyến nông, hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học – kỹ thuật, người dân từng bước thay đổi nhận thức, mạnh dạn áp dụng tiến bộ mới vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, hướng tới phát triển kinh tế bền vững và nâng cao thu nhập.

Gia đình chị Lý Thị Phếnh ở thôn Pú Cang là môt ví dụ điển hình. Chị Phếnh tâm sự: Trước kia, dù sở hữu tới 2 ha ruộng, nhưng do chỉ canh tác một vụ lúa mỗi năm nên cuộc sống của gia đình chị gặp nhiều khó khăn. Sau khi được tham gia các lớp tập huấn ứng dụng khoa học – kỹ thuật, đồng thời tiếp cận và tận mắt chứng kiến hiệu quả từ những hộ dân miền xuôi lên trồng hoa hồng và hoa màu cho thu nhập cao, chị Phếnh đã bàn bạc cùng gia đình mạnh dạn chuyển đổi hướng sản xuất.

Với quyết tâm làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, chị Phếnh đã áp dụng đúng quy trình kỹ thuật trong trồng và chăm sóc. Đến nay, gia đình chị đã xây dựng thành công trang trại hoa hồng rộng 2 ha, bước đầu cho ra những bông hoa to, màu sắc rực rỡ, được thị trường ưa chuộng và tiêu thụ mạnh. “Ngày trước trồng lúa một vụ nên rất khó khăn, từ ngày trồng hoa hồng cho thu nhập gấp nhiều lần nên cuộc sống khá giả hơn trước”. Chị Phếnh chia sẻ.

Cũng giống như gia đình chị Lý Thị Phếnh, anh Lý A Vàng ở bản Pú Nhu – Háng Sung sau nhiều năm bươn chải với nghề làm thuê cũng đã tìm tòi, học hỏi được những kiến thức cơ bản về canh tác nông nghiệp. Năm 2024, anh Lý A Vàng mạnh dạn thuê 1ha đất để trồng cà tím. Sau thời gian chăm sóc thu hoạch, trừ mọi chi phí đã mang lại lợi nhuận 80 triệu đồng. Năm 2025, anh tiếp tục thuê thêm 1ha đất để trồng cà tím và dưa chuột, cà và dưa thu hoạch đến đâu tiêu thụ hết đến đó.

Anh Lý A Vàng cho biết: Thấy mọi người dưới xuôi lên thuê đất trồng hoa, trồng rau, nấm, tôi nghĩ họ làm được thì mình cũng làm được. Sau 1 năm trồng cà tím, tôi thấy hiệu quả nên tiếp tục vay vốn đầu tư, thuê đất để mở rộng diện tích, đa dạng các loại cây trồng để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Cùng với việc áp dụng khoa học – kỹ thuật vào sản xuất, người dân xã Púng Luông còn mạnh dạn đưa các loại cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu vào canh tác, như cây lê Đài Loan. Trên địa bàn xã hiện có trên 100 ha cây lê Đài Loan, trong đó 10 ha đã cho thu hoạch, giá trị canh tác trung bình đạt 50 triệu đồng/1 ha/năm. Đây cũng là loại cây được xã xác định mũi nhọn để người dân xóa đói giảm nghèo. Ông Phạm Tiến Lâm – Chủ tịch UBND xã Púng Luông cho biết: Khi người dân được trang bị kiến thức khoa học, kỹ thuật, việc đưa cây trồng có giá trị kinh tế cao vào sản xuất trở nên thuận lợi, không cần vận động, bà con cũng tự giác thực hiện. Nhờ đó, hiệu quả kinh tế được nâng lên rõ rệt, giúp nhiều gia đình vươn lên thoát nghèo.

Ông Lý A Tủa ở thôn Púng Luông chia sẻ: Được cán bộ hướng dẫn cách ủ chua, làm cây rơm để dự trữ thức ăn, che chắn chuồng trại cho trâu, bò vào mùa đông nên đàn trâu, bò của gia đình sinh trưởng tốt, không phải thả rông, không bị chết rét nữa.

Ở Púng Luông, tư duy mạnh ai nấy làm dần được thay thế bằng tinh thần chủ động hợp tác với các hợp tác xã, doanh nghiệp để cùng tổ chức sản xuất. Nhiều diện tích cây trồng kém hiệu quả chuyển đổi sang cây ăn quả, cây dược liệu hoặc các loại rau, củ, quả mang lại giá trị kinh tế cao. Trong tổng số 120 ha trên cánh đồng Nậm Khắt, vùng chuyên canh trồng hoa hồng lên tới 70 ha, cây rau, củ, quả, nấm ăn và nấm dược liệu chiếm 50 ha, tạo ra khối lượng hàng hóa lớn, mang lại nguồn thu 120 tỷ đồng/năm cho người dân. Bên cạnh đó, 300 lao động địa phương có việc làm với mức thu nhập từ 4 – 7 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh sự nỗ lực của người dân là vai trò định hướng, hỗ trợ từ chính quyền, các tổ chức chính trị – xã hội và các doanh nghiệp, hợp tác xã, các nhà đầu tư trên địa bàn, cùng Chương trình 135, Nghị quyết 30a, Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, hỗ trợ sinh kế… đã cung cấp vốn vay ưu đãi, giống, cây con, tập huấn kỹ thuật, mở đường giao thông, điện lưới, tạo tiền đề để bà con thay đổi tư duy, mạnh dạn đầu tư sản xuất.

Sự thay đổi tư duy sản xuất đã góp phần nâng cao thu nhập, giảm tỷ lệ hộ nghèo, cải thiện đời sống, thúc đẩy bình đẳng giới khi phụ nữ, thanh niên tham gia tích cực vào các hoạt động kinh tế, xã hội. Nhiều gia đình ở Púng Luông đã xây được nhà kiên cố, sắm phương tiện đi lại, cho con đi học đầy đủ. Đặc biệt, ý thức bảo vệ môi trường, sử dụng tài nguyên hợp lý, gìn giữ bản sắc văn hóa cũng được chú trọng.

Ông Phạm Tiến Lâm – Chủ tịch UBND xã Púng Luông cho biết thêm: Người dân thay đổi tư duy sản xuất đã góp phần thực hiện tốt chỉ tiêu giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới; tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm còn gần 13%, xã đã hoàn thành 8/19 chỉ tiêu nông thôn mới. Thời gian tới, cấp ủy, chính quyền xã tiếp tục khuyến khích người dân xây dựng những mô hình kinh tế gia đình, liên doanh, liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm, duy trì nguồn thu nhập ổn định.

Đến với xã vùng cao Púng Luông hôm nay sẽ thấy diện mạo nông thôn có nhiều đổi thay. Nương ngô, ruộng lúa kém hiệu quả được thay thế bằng vườn cây ăn quả xanh tốt. Các trang trại chăn nuôi quy mô và mô hình du lịch cộng đồng phát triển. Tư duy sản xuất của người dân có chuyển biến rõ rệt, từ sản xuất nhỏ lẻ sang hướng hàng hóa gắn với nhu cầu thị trường.

Đỗ Dương