Trong bức tranh phát triển nông thôn những năm gần đây, xã Quy Mông đang từng bước khẳng định một hướng đi rõ ràng và bền vững trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Năm 2025, tổng nguồn lực thực hiện chương trình đạt 1.324 triệu đồng, tập trung đúng trọng tâm, đúng đối tượng. Không còn dừng lại ở việc “hỗ trợ cho có”, Quy Mông lựa chọn cách làm căn cơ: đặt người dân vào vị trí trung tâm, coi sinh kế là then chốt, lấy thay đổi tư duy làm điểm tựa và sử dụng hiệu quả từng đồng vốn đầu tư của Nhà nước. Từ đó, bộ mặt nông thôn và đời sống người dân đã có những chuyển biến rõ nét, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn 2026–2030.
Một trong những điểm nổi bật trong triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững ở Quy Mông là sự thay đổi tư duy chỉ đạo gắn với kết quả cụ thể. Thay vì hỗ trợ dàn trải, xã tập trung phân tích nguyên nhân nghèo của từng nhóm hộ, từng thôn bản để “đặt đúng bài toán – đưa đúng lời giải”. Trong năm 2025, xã triển khai 6 mô hình sinh kế chủ lực, với 89 hộ tham gia, gắn với lợi thế sẵn có của địa phương như trồng và thâm canh cây quế, tre Bát Độ, chăn nuôi trâu vỗ béo, phát triển tổ nhóm cộng đồng.
Nguồn vốn đầu tư không chỉ được phân bổ minh bạch mà còn được lồng ghép hiệu quả với các chương trình khác, tạo thành “dòng chảy liên thông” từ hạ tầng, sản xuất đến đào tạo, truyền thông. Ngay sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban Chỉ đạo giảm nghèo xã được kiện toàn đầy đủ, phân công trách nhiệm cụ thể đến từng cán bộ phụ trách thôn, lĩnh vực; trong năm đã tổ chức 4 đợt kiểm tra, giám sát, bảo đảm chương trình đi đúng hướng và phát huy hiệu quả thực chất.
Thực tiễn cho thấy, giảm nghèo chỉ thực sự bền vững khi người dân có việc làm ổn định và thu nhập lâu dài. Từ quan điểm đó, Quy Mông ưu tiên nguồn lực cho các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất theo hình thức tổ nhóm cộng đồng, trong đó riêng năm 2025 đã hỗ trợ 31,1 ha quế, 23,6 ha tre Bát Độ và 10 con trâu vỗ béo, vừa tạo điều kiện liên kết, vừa nâng cao trách nhiệm và ý thức vươn lên của người dân.
Gia đình anh Triệu Đức Hiếu, thôn An Thành, từng là hộ nghèo nhiều năm liền. Được tham gia mô hình thâm canh cây quế và hỗ trợ phân bón, kỹ thuật từ nguồn vốn chương trình, gia đình anh dần thay đổi cách làm ăn. Anh Hiếu chia sẻ: “Trước kia làm quế theo thói quen, được mùa hay mất mùa cũng đành chịu. Giờ được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật, lại có tổ nhóm cùng làm, cùng học hỏi nên thu nhập khá hơn hẳn. Gia đình tôi đã thoát nghèo, có điều kiện cho con học hành đàng hoàng”.
Không chỉ cây quế, mô hình chăn nuôi trâu vỗ béo cũng đang mở ra hướng đi mới cho nhiều hộ dân. Trong năm 2025, mô hình được triển khai cho 8 hộ với tổng kinh phí hỗ trợ 219 triệu đồng. Từ nguồn hỗ trợ ban đầu, người dân chủ động quay vòng vốn, mở rộng quy mô, từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa, thay cho cách làm manh mún trước đây.
Điều dễ nhận thấy ở Quy Mông là sự chuyển biến rõ rệt trong nhận thức của người dân. Nếu trước kia còn tâm lý trông chờ, ỷ lại thì nay, nhiều hộ đã chủ động đăng ký tham gia mô hình, mạnh dạn vay vốn, học nghề, đầu tư sản xuất. Năm 2025, 100% hộ nghèo, cận nghèo được tiếp cận đầy đủ chính sách y tế, giáo dục và thông tin. Công tác truyền thông, giảm nghèo về thông tin được xã chú trọng, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi đi đôi với trách nhiệm, từ đó khơi dậy ý chí tự lực, tự cường. Sự đồng thuận của người dân chính là “đòn bẩy” giúp các chính sách giảm nghèo đi vào cuộc sống, tránh hình thức và lãng phí nguồn lực.
Anh Lộc Kim Kương, người dân thôn Đồng Cát, cho biết: “Nhà nước hỗ trợ là rất quý, nhưng cán bộ xã luôn nói rõ: hỗ trợ chỉ là bước đầu, còn thoát nghèo hay không là do mình. Nghe nhiều, hiểu dần, tôi cũng mạnh dạn làm ăn hơn, không còn sợ thất bại như trước”.
Trong hành trình giảm nghèo bền vững, các tổ chức đoàn thể ở Quy Mông đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên không chỉ tham gia tuyên truyền mà còn trực tiếp đồng hành cùng hội viên, đoàn viên trong xây dựng mô hình sinh kế, tiếp cận vốn vay, chuyển giao kỹ thuật cho hơn 70 lượt hộ trong năm 2025.
Ông Hà Duy Hòa, Chủ tịch Hội Nông dân xã Quy Mông, khẳng định: “Đoàn thể không làm thay, mà giúp người dân biết cách làm, dám làm và làm đúng. Khi hội viên tự tin sản xuất, tự tin vươn lên thì giảm nghèo mới thực sự bền vững”.
Thông qua các phong trào thi đua, các buổi sinh hoạt chuyên đề, đoàn thể đã góp phần lan tỏa những mô hình hiệu quả, nhân rộng 12 điển hình thoát nghèo trong năm 2025, tạo động lực thi đua sôi nổi trong cộng đồng.
Nhờ cách làm bài bản, năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo của xã Quy Mông đã giảm được 56 hộ, góp phần đưa tỷ lệ hộ nghèo còn 0,69%; thu nhập và đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng lên rõ rệt. Hạ tầng thiết yếu được cải thiện, các dịch vụ y tế, giáo dục, văn hóa được bảo đảm; an sinh xã hội ngày càng vững chắc. Quan trọng hơn, tư duy sản xuất và ý thức tự vươn lên của người dân đã có bước chuyển căn bản – yếu tố quyết định cho sự bền vững lâu dài.
Bước vào giai đoạn 2026–2030, Quy Mông xác định giảm nghèo bền vững không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là thước đo của phát triển bao trùm. Xã đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều xuống 0%, nâng thu nhập bình quân đầu người lên khoảng 70 triệu đồng/năm, đồng thời duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới theo bộ tiêu chí mới.
Để đạt được mục tiêu đó, xã sẽ tiếp tục ưu tiên phát triển sản xuất gắn với liên kết thị trường, đẩy mạnh đào tạo nghề, giải quyết việc làm, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý và truyền thông giảm nghèo; đồng thời phát huy vai trò chủ thể của người dân và sức mạnh của cả hệ thống chính trị.
Ông Phạm Văn Hoàn, Chủ tịch UBND xã Quy Mông, nhấn mạnh: “Giảm nghèo bền vững là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và đồng lòng. Chính quyền không chỉ hỗ trợ mà phải cùng người dân tìm hướng đi phù hợp, để mỗi hộ dân tự đứng vững trên chính mảnh đất quê hương mình”.
Từ những nền tảng đã tạo dựng, Quy Mông đang vững vàng bước tiếp trên con đường giảm nghèo bền vững – con đường của niềm tin, của nội lực và của khát vọng vươn lên không ngừng.
Đỗ Dương
