Những năm qua, nhờ việc thực hiện đồng bộ các dự án và chính sách giảm nghèo, nhiều hộ nghèo tại tỉnh Lào Cai đã vươn lên thoát nghèo, cải thiện đời sống của người dân, góp phần tích cực xây dựng nông thôn mới.

Những năm qua, cùng với nguồn lực hỗ trợ của Trung ương, tỉnh Lào Cai đã xác định công tác giảm nghèo là mục tiêu quan trọng cần được quan tâm chỉ đạo, triển khai thực hiện quyết liệt. Cùng với các chính sách giảm nghèo của Trung ương, Lào Cai đã ban hành Nghị quyết, kế hoạch, các văn bản về công tác giảm nghèo; chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan chủ động hướng dẫn các huyện, thị xã, thành phố trong việc tổ chức thực hiện đảm bảo phù hợp với thực tế, mang lại hiệu quả cao.

Tỉnh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi, Chương trình xây dựng nông thôn mới và Chương trình giảm nghèo bền vững và đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Công tác thông tin, tuyên truyền về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo được đẩy mạnh thực hiện với nhiều hình thức phong phú nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của các cấp, ngành và mọi tầng lớp nhân dân về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới. Từ đó khơi dậy ý chí vươn lên thoát nghèo, tạo sự đồng thuận và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới.

Trong các nội dung hỗ trợ giảm nghèo bền vững, tỉnh đặc biệt quan tâm đến triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát, hỗ trợ làm nhà ở cho hộ gia đình người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ; hộ nghèo, hộ cận nghèo; hộ bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ. Tỉnh Lào Cai đã huy động sự vào cuộc của các cấp, các ngành, đặc biệt là chính quyền cơ sở trong việc hỗ trợ, giúp đỡ làm nhà ở cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo, các hộ bị ảnh nặng nề bởi thiên tai, đồng thời kết hợp giữa nguồn ngân sách Nhà nước với các nguồn lực vận động hợp pháp khác trong và ngoài tỉnh.

Trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh Lào Cai và Yên Bái (nay là tỉnh Lào Cai mới) đã hỗ trợ làm gần 26.000 căn nhà cho hộ người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ bị thiệt hại do bão lũ. Riêng từ tháng 9/2024, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và hưởng ứng Phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” trên phạm vi cả nước, tỉnh Lào Cai đã tiếp tục rà soát kỹ lưỡng nhu cầu và xây dựng Đề án xóa nhà tạm, nhà dột nát với mục tiêu hỗ trợ làm gần 13.000 căn nhà với tổng kinh phí dự kiến 663 tỷ đồng.

Tỉnh Lào Cai thực hiện Chương trình xoá nhà tạm, nhà dột nát trong bối cảnh gặp nhiều khó khăn, thách thứ do phải khắc phục thiệt hại nặng nề về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân; đặc biệt là thiệt hại về nhà ở do bão số 3 (Yagi). Song với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc của các cấp, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp và Nhân dân trên địa bàn tỉnh, đến 15/6/2025, toàn tỉnh đã hoàn thành hỗ trợ 100% căn nhà theo Đề án, sớm hơn 2 tháng so với mục tiêu kế hoạch Đề án và là một trong những địa phương trong cả nước sớm hoàn thành mục tiêu Đề án. Tổng kinh phí huy động thực hiện Đề án gần 710 tỷ đồng, ngoài ra còn huy động được nguồn lực đóng góp, hỗ trợ từ các tổ chức, cá nhân, gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư hỗ trợ làm nhà (hỗ trợ bằng tiền, ngày công, nguyên vật liệu…) với tổng giá trị quy đổi ước đạt trên 740 tỷ đồng.

Cùng với đó, Lào Cai đã đẩy mạnh đối thoại giảm nghèo tại cơ sở, chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để có giải pháp chỉ đạo phù hợp. Khơi dậy ý chí chủ động, tinh thần tự lực, tự cường, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng. Xây dựng mô hình Tổ tự quản giảm nghèo để tập hợp các hộ khá giả hoặc đã thoát nghèo với các hộ nghèo, cận nghèo giúp nhau giảm nghèo bền vững. Chú trọng đào tạo nghề, tư vấn, giải quyết việc làm ổn định. Thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, xây dựng và phát triển các chuỗi liên kết giá trị trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp; gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như: Giáo dục; y tế; nhà ở cho hộ nghèo; nước sạch và vệ sinh môi trường; thông tin và truyền thông. Thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách khám, chữa bệnh cho nhân dân, đặc biệt là người nghèo, người dân tộc thiểu số và trẻ em dưới 6 tuổi… và công tác dân số – kế hoạch hóa gia đình…

Giai đoạn 2021 – 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm bình quân 3,94%/năm, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân 6,99%/năm. Theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 – 2025, ước tính đến hết năm 2025, tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh còn 11,06% (trong đó tỷ lệ hộ nghèo còn 5,5%, tỷ lệ hộ cận nghèo còn 5,56%; đối với đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo còn khoảng 9,6%.

Để tiếp tục thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Căn cứ vào các nhóm nội dung và nhiệm vụ cụ thể được thiết kế thực hiện Chương trình trong giai đoạn tới cùng với các điều kiện thực tế của địa phương. Giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh Lào Cai sẽ triển khai thực hiện Chương trình trên địa bàn 89 xã.

Tỉnh Lào Cai đề xuất mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 toàn tỉnh có 55/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 62% tổng số xã; ít nhất 2 xã được công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 2,5 – 3%/năm theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026 – 2030. Phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 30% số xã nghèo thoát khỏi tình trạng nghèo; 62% số xã (trong đó có các xã nghèo) đạt chuẩn nông thôn mới.

Tỉnh Lào Cai tiếp tục huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân tham gia thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về giảm nghèo; phát huy tinh thần tự giác, khơi dậy ý chí chủ động, tinh thần tự lực, tự cường, vươn lên thoát nghèo của hộ nghèo, người nghèo. Tập trung triển khai thực hiện hiệu quả, đồng bộ các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 gắn với mục tiêu giảm nghèo.

Tổ chức thực hiện có hiệu quả chính sách tín dụng ưu đãi trên địa bàn, gắn việc cung cấp tín dụng ưu đãi với hướng dẫn cách làm kinh tế, đào tạo nghề, khuyến nông, khuyến công và chuyển giao tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất cho hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Xây dựng, nhân rộng các mô hình, dự án tổ chức sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, thương mại, du lịch có sự tham gia của các hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế của từng địa phương, bảo đảm phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu; tạo thuận lợi cho hộ nghèo, hộ cận nghèo tiếp cận các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, dịch vụ, du lịch.

Triển khai thực hiện kịp thời, hiệu quả các chính sách hỗ trợ về y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, vệ sinh, việc làm và thông tin nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện để người nghèo, hộ nghèo, hộ cận nghèo được tiếp cận đầy đủ, kịp thời các dịch vụ xã hội cơ bản, đảm bảo chính sách an sinh xã hội, tiếp tục triển khai chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh nhằm nâng cao chất lượng nhà ở cho các hộ nghèo; từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của các hộ mới thoát nghèo, thoát cận nghèo; giảm thiểu tình trạng tái nghèo, tái cận nghèo.

Cùng với đó, huy động, lồng ghép các nguồn lực thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Thực hiện có hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, Đề án trọng tâm của tỉnh nhằm góp phần giảm nghèo bền vững. Tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ tại các xã nghèo, xã biên giới…

Đỗ ThànhDương